|
PRIKAZ KNJIGE: Josip Milat, Osnove metodologije istraživanja, drugo izdanje, Školska knjiga, Sveučilište u Splitu, Zagreb, 2005.
Jelena Maksimović
Filozofski fakultet Niš
Prikaz dela
UDK-376.36
Tekst objavljen u časopisu "Nastava i vaspitanje" br. 2, 2006. god.
Značajni doprinosi metodologiji pedagogije, metodoloških sadržaja i teorijske metodološke misli na našim prostorima datiraju od radova N. Potkonjaka, R. Ničkovića, M. Bakovljeva, V. Šmidta, B. Stevanovića, A. Radojkovića, A. Krkovića, V. Mužića, T. Prodanovića, preko Đ. Lekića, Ž. Ristića, D. Savićevića i J. Đorđevića. Novi zamah i nastavak pomenutih istraživanja unapredili su aktuelni metodolozi pedagogije R. Krulj, Lj. Kocić, Grozdanka Gojkov, V. Banđur, I. Radovanović, M. Ku n d ač i na , M. Brkić, J. Milat, Mirjana Pešić, kao i više mlađih istraživača koji svoje radove temelje na iskustvima savremene nauke i metodologije.
U sklopu tih interesovanja u toku prošle godine pojavila se knjiga Osnove metodologije istraživanja, profesora Sveučilišta u Splitu Josipa Milata, u izdanju Školske knjige. Knjigu su recenzirali profesori univerziteta M. Matijević, V. Mužić i S. Rodek. Po svojoj osnovnoj koncepciji knjiga predstavlja uvod u metodologiju pedagoških istraživanja i ima instruktivni karakter. To znači da se ne radi o udžbeniku metodologije pedagogije u celini i da ne može poslužiti kao jedini izvor za izučavanje metodologije pedagogije jer obuhvata samo opštu metodologiju kao osnovu za metodologiju istraživanja.
Pored uvodnih napomena, knjiga se sastoji iz šest poglavlja: Znanost i društveni razvoj; Određenje znanosti; Određenje metodologije znanstvenog istraživanja, Karakteristike i problemi znanstvene spoznaje; Projekat istraživanja i Opća svojstva dobrog znanstvenog i stručnog rada. Na kraju, kao prilog, dat je okvirni nastavni program Metodologije pedagoških istraživanja sa literaturom za pripremanje ispita. Posebnu dragocenost predstavlja precizna bibliografija radova i knjiga iz opšte metodologije i metodologije pedagoških istraživanja, među kojima izdvajamo: V. Andrilovića, Đ. Lekića, V. Mužića, M. Matijevića, V. Milića, M. Šamića, M. Vujevića, D. Žubrinića i drugih.
Knjiga je prevashodno namenjena studentima, budućim učiteljima, pedagozima, istraživačima i svima onima kojima je neophodno metodološko znanje i stručno usavršavanje. Drugo dopunjeno izdanje ove knjige obogaćeno je većim brojem konkretnih primera i različitim aspektima razmatranja određenih problema.
U prvom poglavlju autor ističe važnost nauke za sveukupni razvoj društva i navodi osnovne karakteristike sve bržeg istorijskog razvoja nauke i obrazovanja. Posebno ističući ulogu pedagogije, vaspitanja i obrazovanja za razvoj nauke, autor apeluje na humano korišćenje njenih rezultata, kako u životu, tako i u istraživanjima prakse.
U drugom poglavlju naglasak je stavljen na problem epistemološkog određenja nauke i metodologije posebno, na problem, svrhu i zadatke istraživanja, predmet istraživanja, metode istraživanja i terminologiju. Uz sistem i klasifikaciju nauke, posebno je prikazana klasifikacija naučnih istraživanja. Prostor posvećen epistemološkoj problematici ima za cilj da čitalac na što jednostavniji način upozna osnovne epistemološke i teorijske koncepcije. U ovom poglavlju rečeno je da važnu osnovu metodologije naučnog istraživanja čini epistemologija kao nauka o naukama, zato je knjiga napisana tako da bude što bliža istraživačkoj praksi.
Treće poglavlje obuhvata pojam određenja metodologije istraživanja, kao i odnos metoda-metodologije-metodike. Au t or je predstavio osnovne karakteristike i razlike između naučnog ispitivanja, naučnog istraži-vanja, naučnog otkrića i tehničkog izuma. Na osnovama opšte metodologije razvija se svaka posebna i pojedinačna metodologija, odnosno metodologija pojedine naučne discipline istraživanja primenjuje načela i zakonitosti opšte metodologije i prilagođava ih vlastitom predmetu istraživanja. Kroz ovo poglavlje autor naglašava da nauka o vaspitanju koristi tekovine metodologije koja podleže zakonima logike kao načinima mišljenja i zaključivanja.
Četvrto poglavlje posvećeno je karakteristikama i problemima naučnog saznanja, ulozi teorije i empirijskih merenja, odnosu naučne teorije i empirijskih činjenica, kao i odnosu između objektivne istine i naučnih zakona. Peto i šesto poglavlje knjige imaju instruktivni i praktični karakter, jer je nakon prikaza mogućeg modela projekta istraživanja i Milovih kanona zaključivanja autor dao jedan primer izbora problema, utvrđivanja cilja istraživanja i formulisanje hipoteze. U šestom poglavlju navode se opšta svojstva, načela i kriterijumi za Knjiga Osnove metodologije istraživanja privlači pažnju i zbog aktuelnih izvora koje interpretira, npr. aktuelnih internet adresa i sajtova koji se mogu koristiti u istraživanju, zatim i zbog pravilnika o utvrđivanju naučnih područja, opštih standarda za katalogizaciju naučnih radova i publikacija i dr.
Iako je reč o osnovama metodologije istraživanja i instruktivnom karakteru obrade metodoloških problema, svrha ove knjige usmerena je na bolje razumevanje metodologije naučnoistraživačkog rada, te predstavlja koristan uvod u metodologiju pedagoških istraživanja i podsticaj za dalja naučna usavršavanja i analize.
Ostali tekstovi iz časopisa "Nastava i vaspitanje"
Opširnije o časopisu |
